24.04.2017
Понедельник 23:01

Привет, Гость
Ali Abai
Войти на сайт через:

Или зарегистрируйтесь
ЦОН филиал №2 п.Топар
Абайское такси АБВ

Новости г.Абай

Информация о происшествиях, событиях и многое другое

добавить на Яндекс
Быстрые сообщения
Новые комментарии
10.03.2017 Цветочный патруль VYSHEGUROVA LYUDMILA:МОЛОДЦЫ!!!!!!НЕ ЧЕГО НЕ СКАЖЕШЬ.... 09.03.2017 Цветочный патруль Ручная Работа:Молодцы !!!!!!! 21.02.2017 ГЕРОИ НЕЗАБЫТОЙ ВОЙНЫ Галина Жамлиханова(Деньгильбаев:класс. молодцы... а у представит. в ч.35835 только два благодарственных письма представилось возможным наградить... только двух героев... во... 08.01.2017 Новогодний патруль Asem Iskakova:Фу это Оля калташова все портит 15.12.2016 Коняга Zinaida Abramova:ОЧЕНЬ ТРОГАТЕЛЬНОЕ ВИДЕО! НЕ МОЖЕТ ОСТАВИТЬ РАВНОДУШНЫМ НИКОГО!ТАКАЯ ЛЮБОВЬ К ЖИВОТНЫМ! 29.11.2016 Памяти отважного участкового Жанна Есмагамбетова (Сатибаева:Светлая память Евгению Гончарову. Мы будем его всегда помнить. Семья Есмагамбетовых. 27.11.2016 Памяти отважного участкового Анна Гончарова (Каухер):Огромное спасибо руководству УВД Абайского района и Чуприк Алле Никоноровне за добрую память о нашем сыне и отце. Спасибо за то, что вы дела... 14.11.2016 Благотворительная акция Наталья Кислянская:А почему наши волонтеры и полицейские оказали помощь нуждающимся в г Сарань???У нас что нуждающихся нет???В Сарани скорее всего есть свои сл...
Рекламный блок
Опросник
Что ты делаешь с казюлей, когда достанешь из носа?
Всего ответов: 29




ИТ ЖАЌСЫСЫ – ТАЗЫ


Опубликовано: 18.03.2017

Оны аз десеңіз тазыны жеті қазынаның бірі деп, жігіттің жүйрік ат, қыран құспен қатар тұратын үш серігінің біріне балаған. Кезінде бір ауылды асыраған иттің сырттаны саналатын тазы баптау, оның тұқымын көбейту ісі бұрынғы жылдары тоқтап қалып еді. Осы күні елімізде 500-ге жетер жетпес тазы ғана бар көрінеді. Құрудың аз-ақ алдында қалған тазы тұқымдының саны 200 басқа дейін кеміген кездер де болыпты. Дегенмен, ұлттық құндылығымызды сақтап, ит баптауды жанына серік еткен азаматтарымыздың арқасында осы бір мәдени мұрамызды көбейту мүмкін болғандай.

 Ол мақсатта елімізде тазы қанын тазартып, оның тұқымын көбейту мақсатында түрлі көрмелер мен сайыстар ұйымдастырылып тұрады. Құрма ауылдық округіндегі Жұмабек ауылында тазы асырап, иттің осы тұқымының көбейюіне, ұлттық құндылығымыздың сақталуына өз үлесін қосып отырған жан бар. Ол 40 жылға жуық тазы ұстап, әкесінің бастап кеткен дәстүрін жалғастырушы – Анарбек Ақыжанұлы Алимбеков. Ауласында үш жасар Тұйғын мен екі жасар Лашын атты тазылары бар. Бұл тазылар бұрындары  облысқа танымал болған Құмарлан атты тазы иттің тұқымы екен. Анарбек ағаның тазы иттеріне Астана, Алматы қалаларынан да ит баптайтын адамдар келіп, тұқымын алып жатады екен.

Тазы тұқымының артықшылығы із кезуі мен иісшілдігінде екен. Тамақтандыру жағына үлкен мән беріліп, бабынан айырылып қалмасын деп далаға шығарып, шаптырып, ойнатып тұратын әдетін тастамайды. Бір қыста 25 қоян, 15 түлкі, 5 борсық аулайды екен. Былтыр Қарағанды қаласында өткен облыстық жврыста Тұйғын атты тазысы бірінші орынды иеленген.

«Болашақта тазы тұқымды иттердің санын көбейтсем деген ойым бар. Онысыз да айырылып қала жаздаған асылымыздың мүлдем құрып кетпейіне тигізер менің үлесім осы ғана»,-дейтін жігіт ағасының бұл ісі құптарлық. Тазы біздің мәдени мұрамыз. Сондықтан тазы бағып, оның тұқымын асылдандыру ісін қолға алған азаматтармызға қолдау көрсетілер болса, ұтарымыз көп болады.

P.S.:"Ит жақсысы – тазы" туралы түсінік Жақсы иттержайлы қазақта ертегі, аңыздар көп. Қазақтың ұғымында ең жақсы ит – құмайды иттен емес, "итала қаз" дейтін ала құстың жұмыртқасынан шығыпты-мыс, – дейді. Ол құс қасқыр мен аюдың ескі апандарын немесе таудың үңгірлерін мекендейді. құмай тазы туралы аңыз – әфсаналарға зер салатын болсақ, иттің тотемдік культі және күнделікті өмірдегі таза практикалық пайдасынан болса керек.

Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан ауданы, Кендірлік өзенінің Сайхан – Сауыр тауларын жарып өтетін тікжартастың кемерінде "құмай ұясы" деген орны күркенің орнындай құстың ұясы бар. Ағаш бұтақтарынан сарғайған шөп қалдықтарынан салынғанүяәлі тұр. "Ұясы осындай үлкен болғанда, жұмыртқасы қандай болды екен", – деп таңғалысады. Тазы ит осы ұяны мекендеген алып құс – құмайдың жұмыртқасынан шығыпты. Қазақта "құмай тазы" деген сөз бар, жақсы, жүйрік, алғыр тазыларды "нағыз құмай тазы", - деп жатады.

Автор: Гүлнұр ОҢАЛЫСҚЫЗЫ


Фото к статье:
Просмотров: 61 | Комментарии: 0

Комментарии с сайта

Уважаемые посетители, просим Вас оставлять свои комментарии. Ваши мнения и замечания по статье "ИТ ЖАЌСЫСЫ – ТАЗЫ" важны нам и особенно их авторам. С помощью Ваших комментариев, Вы оцениваете журналистский труд и старание.
0 комментариев

Ваш комментарий
avatar